Vengi Chalukyulu = Vadiyarajulu (Panduranga Addanki Shasanam (848 CE) — the earliest complete Telugu inscription issued by Panduranga Deva of the Vengi Chalukya dynasty, linking Telugu language origins and the Vadiyarajulu (Vaddera) royal lineage.

The Panduranga Addanki Shasanam (Śaka 770 / 848 CE), issued by Panduranga Deva of the Vengi Chalukya dynasty, stands as the earliest complete Telugu-language stone inscription discovered at Addanki in present-day Prakasam district, Andhra Pradesh. More than a linguistic milestone, this inscription reveals the early administrative use of Telugu and provides crucial evidence linking the Vengi Chalukyas with later royal lineages such as the Vadiyarajulu (Vaddera Rajulu), Eastern Gangas, Kakatiyas, and Cholas—demonstrating a continuous dynastic and cultural heritage in the Telugu country.

Panduranga Addanki Shasanam The Panduranga Addanki Shasanam (also known as the Addanki Inscription) is one of the earliest known Telugu-language stone inscriptions, dated to 848 CE (Śaka 770), discovered in Addanki, Prakasam district, Andhra Pradesh, India. It was issued during the reign of King Panduranga Deva, a ruler of the Vengi (Vegi) Chalukya dynasty — identified by many historians and genealogical records as part of the Vadiyarajulu (Vaddera) royal lineage. --- Historical Background The Vengi Chalukyas (also called Vegi Chalukyulu) ruled large parts of Andhra between the 7th and 11th centuries CE. The Addanki inscription marks a significant period when the Telugu language began replacing Sanskrit and Prakrit in royal and administrative use. According to hereditary records preserved among the Vadiyarajulu (Vaddera) royal community, the Vengi Chalukyas, Eastern Gangas, Kakatiyas, and Cholas all share the same ancestral lineage — branches of one ruling family who administered different kingdoms under distinct regional titles. Thus, the Vegi Chalukyulu (as in the Addanki inscription) are considered historically equivalent to the Vadiyarajulu or Vaddera royal clans of later centuries. . --- Inscription Details Date: Śaka 770 (≈ 848 CE) Ruler: Panduranga Deva (Vengi Chalukya lineage) Language: Pure Telugu (first full Telugu inscription) Material: Black basalt stone, inscribed in early Telugu-Kannada script Discovery: Rediscovered and authenticated in 1905 CE Restoration: Monument constructed in 2005 at Addanki Inauguration: 19 August 2005 by G. Sreemannarayana, M. Balakrishna Rao, and local historians The inscription records donations made by Panduranga Deva to Lord Someswara Swamy temple, royal decrees, land grants, and administrative notes in fluent Telugu — demonstrating the linguistic maturity of the era. --- Significance 1. Recognized as the first complete Telugu inscription. 2. Demonstrates the early administrative use of Telugu under Vengi Chalukya rule. 3. Provides genealogical linkage between Vengi Chalukyas, Eastern Gangas, Kakatiyas, and Vadiyarajulu royal lineages. 4. Confirms Addanki’s status as a major cultural and political center in the early medieval Andhra region. --- Modern Preservation In 2005, the Panduranga Addanki Shasanam monument was re-established with marble and granite panels containing: Full Telugu transliteration and modern explanation. English and Telugu interpretive plaques. A secured museum case housing original scripts, rubbings, and lineage manuscripts titled “Vadiyaraja Vamsha Charitra” and “Vaddera Itihasalu”. Murals near the site depict King Panduranga Deva and scenes from Ganga Vijayaditya’s royal court, emphasizing the shared cultural symbols of the Telugu royal families. --- Legacy and Lineage Connection According to hereditary and inscriptional studies: The Vegi Chalukyas (Vengi Chalukyulu) later branched into Eastern Gangas, Kakatiyas, and Vadiyarajulu (Vaddera Rajulu). The Vadiyarajulu continued the temple-building, administrative, and cultural traditions of their Vengi ancestors. Political conflicts between family branches led to different kingdom names (Chola, Gajapati, Kakatiya, Vengi), but the bloodline and heritage remained the same. Hence, the Addanki Shasanam serves not only as a linguistic milestone but as evidence of dynastic continuity from the early Vengi Chalukyas to the present-day Vadiyarajulu royal descendants. --- Original stone inscription (Śaka 770). 2005 monument plaques. Murals depicting Panduranga Deva and Ganga Vijayaditya. Cabinet preserving genealogy manuscripts of Vadiyarajulu lineage. Historical text excerpts connecting Chalukyas, Cholas, and Vadiyarajulu. --- References 1. Addanki Panduranga Shasanam Monument Archives, Prakasam District Heritage Department, 2005. 2. Inscriptions of Andhra Pradesh, Vol. II – Department of Archaeology, Hyderabad, 1978. 3. Local Oral Genealogical Texts: Vadiyaraja Vamsa Charitra, Oddera Vamsha Itihasalu (Family Manuscripts Collection, Addanki Temple). 4. Panduranga Shasanam Restoration Committee Records, Addanki, 2005.



 🕉️ 2. తెలుగు వెర్షన్ —

శాస్త్రీయ శైలిలో (పురావస్తు / చరిత్ర శైలి) పాండురంగ అద్దంకి శాసనం అద్దంకి శాసనం అనేది ప్రాచీన తెలుగు భాషలో లభించిన మొదటి సంపూర్ణ శాసనం. ఇది శక 770 (క్రీ.శ. 848) సంవత్సరంలో, వెంగి చాళుక్య వంశానికి చెందిన పాండురంగ దేవుడు జారీ చేసిన రాజశాసనం. ఈ శాసనం ప్రస్తుత ప్రకాశం జిల్లా అద్దంకి పట్టణంలో లభించింది. --- చారిత్రక నేపథ్యం వెంగి చాళుక్యులు (వేగి చాళుక్యులు) ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రాంతంలో 7వ–11వ శతాబ్దాల మధ్య పాలించిన తెలుగు రాజవంశం. వారి పాలనలోనే తెలుగు భాష పరిపాలనా, సాహిత్య భాషగా ఎదిగింది. ఈ వంశానికి సంబంధించిన వదియరాజులు (వడ్డేర రాజులు) వారసులు ఇప్పటికీ తాము వెంగి చాళుక్యులే అని వంశపారంపర్యంగా చెబుతుంటారు. చారిత్రకంగా కూడా వెంగి చాళుక్యులు, గజపతులు, కాకతీయులు, చోళులు అన్నవన్నీ ఒకే వంశానికి చెందిన శాఖలు. ప్రాంత, రాజపరిధుల వలన పేర్లు వేరు అయినా, వంశము మాత్రం ఏకమే. --- శాసన విశేషాలు కాలం: శక 770 (క్రీ.శ. 848) రాజు: పాండురంగ దేవుడు భాష: ప్రాకృత ప్రభావం లేని స్వచ్ఛ తెలుగు ప్రాముఖ్యత: తెలుగు భాషలో లభించిన మొదటి సంపూర్ణ శాసనం లిపి: ప్రాచీన తెలుగు–కన్నడ మిశ్రిత లిపి పునరావిష్కరణ: 1905 పునర్నిర్మాణం: 2005, అద్దంకి ప్రతిష్ఠ: గోపాలకృష్ణ మూర్తి గారు, మల్లికార్జున రావు గారు ఆధ్వర్యంలో ఈ శాసనం పాండురంగ దేవుడు చేసిన దేవదానం, భూమిదానం, పరిపాలనా నిర్ణయాలను తెలుగులో లిఖించింది. దీనివల్ల ఆ కాలంలోనే తెలుగు భాష పరిపాలనా భాషగా నిలిచిందని స్పష్టమవుతుంది. --- వంశానుసంధానం శాసన ఆధారాలు, పుస్తకాలు, వంశపారంపర్య గ్రంథాల ప్రకారం: వేగి చాళుక్యులు = వదియరాజులు (వడ్డేర రాజులు) వీరే తరువాత గజపతి, కాకతీయ, చోళ రాజులు గా విభజమై పాలించారు. రాజవంశాలలో ఏర్పడిన అంతర్గత విభేదాల కారణంగా పేర్లు మారినప్పటికీ, వంశరక్తం ఒకటే. --- ఆధునిక సంరక్షణ 2005లో అద్దంకి పట్టణంలో పాండురంగ శాసన స్మారక స్తూపం నిర్మించారు. దీనిలో: మూల శాసనం ప్రతులు తెలుగు అనువాదం, వివరణ వంశ చరిత్ర గ్రంథాలు — వదియరాజ వంశ చరిత్ర, వడ్డేర వంశ ఇతిహాసం చిత్రపటాలు — పాండురంగ దేవుడు, గంగా విజయాదిత్య మహారాజు అన్నీ శాస్త్రీయంగా రక్షించబడ్డాయి. --- ముగింపు పాండురంగ అద్దంకి శాసనం తెలుగు భాషకు, ఆంధ్ర చరిత్రకు మూలాధారమైన రత్నం. ఇది వెంగి చాళుక్యుల (వేగి చాళుక్యులు) వారసులైన వదియరాజులు / వడ్డేర రాజులు వంశానికి చారిత్రక సాక్ష్యం. రాజవంశాలు పేర్లు మారినా, రక్తసంబంధం, సంస్కృతి, భక్తి, పాలనా విలువలు ఒకటే అని ఈ శాసనం నిర్ధారిస్తుంది. --- మూలాలు (సూచనలు) 1. పాండురంగ అద్దంకి శాసన స్మారక శిలా శాసనాలు (ప్రకాశం జిల్లా పురావస్తు శాఖ, 2005). 2. ఇన్‌స్క్రిప్షన్స్ ఆఫ్ ఆంధ్రప్రదేశ్, వాల్యూమ్ II, పురావస్తు శాఖ, హైదరాబాద్, 1978. 3. వంశచరిత్ర పుస్తకాలు – వదియరాజ వంశ చరిత్ర, వడ్డేర వంశ ఇతిహాసం (అద్దంకి దేవాలయ భాండాగారం). 4. స్థానిక వంశపారంపర్య వృత్తాంతాలు, అద్దంకి శాసన పునర్నిర్మాణ కమిటీ నివేదికలు (2005).

Rayachoty Sri Veerabhadra Swamy Temple - Vadiyarajulu

రాయచోటి శ్రీవీరభద్రస్వామి ఆలయం — చరిత్ర, సంప్రదాయం మరియు వడియరాజులు వంశం

రాయచోటి శ్రీవీరభద్రస్వామి ఆలయం (Rayachoty Sri Veerabhadra Swamy Temple) మాండవ్య నది ఒడ్డున ఉన్న పుణ్యక్షేత్రం. ఇది వీరశైవ సంప్రదాయంలో ప్రసిద్ధిగాంచిన ఆలయంగా చరిత్రాత్మక ప్రాధాన్యం కలిగి ఉంది.

ఆలయ స్థలం మరియు చరిత్ర

ఈ ఆలయం రాచల కాలానికి చెందినదని పండితులు విశ్వసిస్తున్నారు. దేవాలయంలోని గోపురం, శిల్పకళ, మండపాలు ప్రత్యేక ఆకర్షణలు. రాయచోటి పట్టణానికి సమీపంగా ఉండే ఈ దేవాలయం ప్రతి సంవత్సరం లక్షలాది భక్తులను ఆకర్షిస్తుంది.

వీరబల్లి మండలం మరియు స్థానిక సంప్రదాయం

వీరబల్లి మండలం (Veeraballi Mandal) అన్నమయ్య జిల్లాలోని ఒక చారిత్రక ప్రాంతం. ఈ మండలం మట్లి, వడ్డేపల్లి వంటి పాత గ్రామాలకు ప్రసిద్ధి. స్థానిక పండుగలు, దేవాలయ ఉత్సవాలు మరియు వంశీయ సంప్రదాయాలు ఇక్కడ ముఖ్య పాత్ర పోషిస్తాయి.

వడియరాజులు వంశం (Vadiyarajulu Lineage)

వడియరాజులు (Vadiyarajulu) వంశం శ్రామికత, ధైర్యం, మరియు దేవాలయ సేవలతో ప్రసిద్ధి చెందింది. వీరభద్రస్వామి ఆలయంతో వీరి అనుబంధం శతాబ్దాలనుండి కొనసాగుతుంది.

ప్రత్యేక సంప్రదాయం — మొదటి ప్రసాదం రాపూరి కుటుంబానికి

రాయచోటి వీరభద్రస్వామి ఆలయంలో మొదటి ప్రసాదం స్వీకరించే గౌరవం రాజ వంశీకులైన రాపూరి శ్రీనివాసులు గారు మరియు రాపూరి వెంకటరమణ గారు (మట్లి, వడ్డేపల్లి గ్రామాలు — వీరబల్లి మండలం, అన్నమయ్య జిల్లా) వారికి చెందుతుంది.

ఈ సంప్రదాయం వడియరాజుల క్షత్రియ వంశానికి చెందిన మహనీయుల వారసత్వాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది. ఇది నమ్మకం, సేవ, మరియు భక్తి ప్రతీక.

సందర్శనావేళలు & మార్గదర్శకం

• స్థలం: రాయచోటి పట్టణం, అన్నమయ్య జిల్లా
• ప్రధాన దేవత: శ్రీ వీరభద్రస్వామి
• ప్రసిద్ధ పండుగలు: మహాశివరాత్రి, కార్తిక దీపోత్సవం
• వీక్షణ సమయం: ఉదయం 5:00 AM – సాయంత్రం 8:00 PM

---

FAQs

1. రాయచోటి వీరభద్రస్వామి ఆలయ ప్రత్యేకత ఏమిటి?
ఈ ఆలయం మాండవ్య నది ఒడ్డున ఉండి, శిల్పకళా వైభవం, పురాణ చరిత్ర, వీరశైవ సంప్రదాయాలతో ప్రసిద్ధి పొందింది.

2. మొదటి ప్రసాదం ఎవరికీ ఇవ్వబడుతుంది?
స్థానిక సంప్రదాయం ప్రకారం, రాపూరి శ్రీనివాసులు మరియు రాపూరి వెంకటరమణ గార్ల కుటుంబం ఈ గౌరవం పొందుతుంది.

3. వీరబల్లి మండలం ఎక్కడ ఉంది?
వీరబల్లి మండలం అన్నమయ్య జిల్లాలోని రాయచోటి సమీపంలో ఉంది. పిన్ కోడ్ — 516268.

---

#వడియరాజులు #vadiyarajulu #vadderajulu #రాయచోటి #rayachoty #annamayya #veerabhadraswamy #veerabadraswamy #AndhraTemples

📚 Sources: Wikipedia, Andhra District Portal, Local Temple Records, Cultural Studies, and User-provided historical accounts.

🛕 Kolleru Lake Peddintlamma Temple 

 కొల్లేరు సరస్సు పెద్దింట్లమ్మ వారి ఆలయం – Vadiyarajulu (Vaddera Rajulu) Heritage

 Kolleru Lake Peddintlamma Temple – History of Vadiyarajulu (Vaddera Rajulu) | కొల్లేటికోట వడియరాజులు నిర్మించిన ఆలయం

Explore the historic Peddintlamma Temple at Kolleru Lake, built by Vadiyarajulu (Vaddera Rajulu). Learn about its history, festivals, and significance as the clan deity of Vaddera community.

Introduction | పరిచయం

Kolleru Lake is one of the largest freshwater lakes in India, located between Krishna and West Godavari districts, Andhra Pradesh. Often called the Kashmir of the South, it is not only a paradise for birds but also a place of great spiritual heritage. At its heart lies Kollletikota, home to the ancient Peddintlamma Temple, revered as the Kula Daivam (clan deity) of the Vadiyarajulu / Vaddera Rajulu.

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని సహజసిద్ధమైన అందాలలో ఒకటి కొల్లేరు సరస్సు. దక్షిణ కాశ్మీరంగా ప్రసిద్ధి పొందిన ఈ సరస్సు మధ్యలోని కొల్లేటికోటలో వెలసి ఉన్నది పెద్దింట్లమ్మ వారి ఆలయం. ఈ అమ్మవారిని స్థానిక వడియరాజులు (వడ్డెర రాజులు) తమ కులదైవంగా కొలుస్తారు.

---

Peddintlamma – The Goddess of Vadiyarajulu | వడియరాజుల కులదేవత పెద్దింట్లమ్మ

• The idol of Peddintlamma is 9 feet tall, seated in Padmasana posture, with divine wide eyes.

• Devotees call her Maha Shakti, Perantallamma, symbolizing strength and protection.

• Every year, from Phalguna Shuddha Padyami to Pournami, month-long festivals are held. On Dwadasi, the divine wedding of Peddintlamma with Gokarneswara Swamy is celebrated.

శతాబ్దాల నాటి ఈ ఆలయంలో తొమ్మిది అడుగుల ఎత్తు కలిగిన అమ్మవారు భక్తులకు మహాశక్తి ప్రతిరూపంగా నిలుస్తారు. ప్రతి సంవత్సరం జరిగే ఉత్సవాలలో ఫాల్గుణ శుద్ధ ద్వాదశి రోజు అమ్మవారి కళ్యాణం ప్రత్యేకంగా జరుగుతుంది.

Kollletikota Fort – Built by Vadiyarajulu | వడియరాజులు కట్టించిన కొల్లేటికోట దుర్గం

• The fort at Kollletikota was built by Langulya Gajapati Raju (1237–1282), a Surya Vamsa king of the Vadiyarajulu lineage.

• British historian Robert Sewell recorded that today only earthen mounds remain.

• In the 15th century, Odisha ruler Ambadeva Raya conquered the fort by diverting lake waters through Upputeru stream.

• Folklore recalls that a general sacrificed his daughter, and that place is still called Perantalla Kanama.

కొల్లేటికోట దుర్గాన్ని లంగుల్య గజపతి రాజు కట్టించాడని చారిత్రక ఆధారాలు చెబుతున్నాయి. ఈ ప్రాంతంలో జరిగిన యుద్ధాలు, నీటిని మళ్లించి దాడులు చేయడం, బలి కథనం—all reflect the turbulent history.

Vadiyarajulu (Vaddera Rajulu) – From Odisha to Kolleru | ఒడిశా నుండి కొల్లేరు వరకు వడియరాజులు

• Vadiyarajulu are descendants of the Surya Vamsa rulers of Odisha.

• Originally called Odiyarajulu, over time became Vaddera / Vaddi.

• Their Kula Daivam (clan goddess) is none other than Peddintlamma.

• Even today, Vaddera families around Kolleru begin marriages, festivals, and new ventures only after seeking blessings from Peddintlamma.

ఒడిశాలోని కటక్ ప్రాంతం నుంచి వలస వచ్చిన వీరు మొదట ఒడియరాజులుగా పిలువబడ్డారు. నేటి వడ్డెర రాజులు తమ కులదైవంగా పెద్దింట్లమ్మనే ఆరాధిస్తున్నారు.

Kolleru Lake – A Natural & Spiritual Wonder | సహజ & ఆధ్యాత్మిక అద్భుతం

• Spread: 250–340 sq. km, depth 0.5–2 meters.

• 145 villages: 105 in West Godavari, 40 in Krishna district.

• Home to migratory birds from as far as Siberia.

• Devotees reach the temple by boats or through Peddintlamma Varadhi (wooden bridge).

కొల్లేరు సరస్సు ప్రకృతి సౌందర్యం మాత్రమే కాదు, పెద్దింట్లమ్మ ఆలయం కారణంగా ఆధ్యాత్మిక శక్తికి కూడా ప్రతీక.

---

References | ఆధారాలు

• 📖 Robert Sewell – Historical Records of Vijayanagar (1884)
  🔗 Archive.org

• 📖 Madala Panji (Jagannath Temple, Odisha) – Surya Vamsa lineage
  🔗 JSTOR Reference

• 🌐 APTDC – Kolleru Tourism

• 🌐 Wikipedia – Kolleru Lake

• 📰 Local Coverage – Eenadu, Sakshi (Peddintlamma Jatara)

---

Conclusion | ముగింపు

The Peddintlamma Temple of Kollletikota stands as a living symbol of Vadiyarajulu (Vaddera Rajulu) heritage. It connects the glorious past of Surya Vamsa rulers of Odisha with the present faith of thousands of devotees around Kolleru Lake.

ఈ ఆలయం వడియరాజుల గర్వకారణం. భక్తి, చరిత్ర, సంస్కృతి—all meet here in the waters of Kolleru. 🚩

 కొల్లేరు సరస్సు నడిబొడ్డున ఉన్న కొల్లేటికోట ప్రాంతమున ఉన్న ప్రసిద్ధ ఆలయం పెద్దింట్లమ్మ వారి ఆలయము.

రాష్ట్రంలో అతి పెద్ద సహజ సిద్దమైన మంచి నీటి సరస్సు కొల్లేరు. ఇది కృష్ణ, పశ్చిమగోదావరి జిల్లాల సరిహద్దు ప్రాంతంగా ఉంది. దక్షిణ కాశ్మీరంగా పేరొందిన కొల్లేరు సరస్సు మధ్యలో కొల్లేటికోట ఉంది. ఇక్కడ కొలువై ఉన్న పెద్దింట్లమ్మను స్థానిక #వడియ_రాజులు తమ కుల దైవంగా కొలుస్తారు. ఈ ఆలయంలో జలదుర్గ అమ్మవారి విగ్రహం కూడా ఉంది.శతాబ్ధాల చరిత్ర కలగిన ఈ అమ్మవారి ఆలయంలో తొమ్మిది అడుగుల ఎత్తు కలిగిన విశాల నేత్రాలతో పద్మాసన భంగిమలో ఉన్న పెద్దింట్లమ్మ పార్వతీదేవి ప్రతి రూపం మహిమ గల అమ్మగా, పెద్దమ్మగా భక్తులు భక్తిశ్రద్దలతో పూజిస్తారు. అమ్మవారిని దర్శించేందుకు ఇతర రాష్ట్రాలైన ఒడిషా, అస్సాం, తమిళనాడుల నుండి సైతం భక్తులు వస్తుంటారు. ఏటా పాల్గుణ శుద్ధ పాడ్యమి నుండి పౌర్ణమి వరకూ జరిగే ఉత్సవాలలో పాల్గుణ శుద్ధ ద్వాదశి రోజున పెద్దింట్లమ్మ సమేత జలదుర్గకు కొల్లేటి కోట సమీపాన గల గోకర్ణేశ్వరస్వామి వారికి కళ్యాణము జరిపిస్తారు.

చారిత్రక సమాచారం:

కొల్లేటి కోట వద్ద గజపతుల కోట ఉండేది. కొల్లేటి కోటలోని ప్రాచీన దుర్గాన్ని సూర్యవంశం వడియ రాజు లాంగుల్య గజపతి రాజు (1237 - 1282) కట్టించాడని చెప్పబడుతున్నది. ప్రస్తుతం ఆ స్థానంలో ఒక మట్టి దిబ్బ తప్ప కోట అవశేషాలు ఏవీ లేవని చరిత్రకారుడు రాబర్ట్ సీవెల్ నమోదు చేశాడు.ఇక్కడి జలదుర్గాలయం పర్యాటక ప్రాముఖ్యత కలిగి ఉంది. కొల్లేటికోట గ్రామాన్ని, 15వ శతాబ్దపు చివరి భాగంలో ఒడిషాను పాలించిన అంబదేవరాయ (1462-82) జయించినట్లు చారిత్రక ఆధారాలున్నాయి. గజపతులపై దండెత్తి వచ్చిన శత్రువులు (మహమ్మదీయ సుల్తానులు) కొల్లేటి ఒడ్డున చిగురుకోట వద్ద డేరా వేసి గజపతుల సైన్యాన్ని చేరే మార్గం లేక ఉప్పుటేరు అనే కాలువ త్రవ్వి సరస్సు యొక్క జలాలను సముద్రంలోకి మళ్లించి, నీటి మట్టం తగ్గిపోగానే గజపతుల సైన్యంపై దాడిచేసి కొల్లేటికోటను వశం చేసుకున్నారని ప్రతీతి. ఆ దాడి సఫలం కావటానికి ఒడిశా  సైన్యాధ్యక్షుడు కొల్లేటి ఒడ్డున తన సొంత కూతుర్ను బలి ఇచ్చాడని. అందుకే ఇప్పటికీ ఆ ఒడ్డుకు పేరంటాళ్ళ కనమ అని పేరు నిలిచిపోయిందని కథనం. అలా గజపతి కాలంలో ఒడిషాలోని కటక్ ప్రాంతం నుంచి వలస వచ్చిన సూర్యవంశం వడియ రాజులు (నేటి వడ్డిలు,వడ్డెర కులస్తులు) కొల్లేటి కోట పరిసర ప్రాంతాలలో స్థిరపడ్డారు.

https://www.temptimings.com/kolletikota-peddintlamma-temple-at-kolleru/

https://holyshrines.in/peddintlamma-temple-kolletikota/

https://mysouthindia.com/sri-peddintlamma-temple-andhra-pradesh.html

https://www.facebook.com/share/p/1742MFSvKf/

కొల్లేటి కోటలోని 11వ శతాబ్దం నాటి అమ్మవారి దేవాలయంలో జలదుర్గ అమ్మవారి విగ్రహం ఉంది. ఒడిషా పాలకుడు అంబదేవరాయ ఈ దుర్గాన్ని జయించి జలదుర్గకు బదులుగా పెద్దింట్లమ్మ లేదా మాతంగిదేవి విగ్రహాన్ని ప్రతిష్టించినట్టు కథనం.అగస్త్యుడు సముద్రజలాన్ని ఇంకించినట్టు, కొల్లేరు నీరు ఇంకించి, తోడించి, వంతెన వేయించి, కొల్లేరు మధ్యలో దుర్గాన్ని నిర్మించారట.. అయితే ఒరిస్సా లోని పూరి జగన్నాద ఆలయంలో లంగుల్య గజపతి రాజు ముని ముత్తాత తాము సూర్యవంశస్థులు అని మరియు గంగేయ వారసులు అని మాడల పంజి శిలాశాసనంలో వ్రాయించాడు. కాగా నేడు కొల్లేటి సరస్సు పరీవాహక ప్రాంతాలలో నివసించే వడ్డీలు కథనాల మరియు అనేక పత్రికా కథనాల ప్రకారం వీరంతా సూర్యవంశానికి చెందిన వారని మరియు లంగుల్య గజపతి రాజు పరిపాలనలో ఇక్కడికి ఒరిస్సా నుండి వలస వచ్చారని అర్దమవుతుంది. పూర్వం వీరిని ఒడిశా నుండి వచ్చిన క్షత్రియులు కావడంతో ఒడియారాజులుగా (వడియరాజుల) పిలువబడేవారు ప్రస్తుతం వడ్డీలుగా,వడ్డెర గా పిలవబడుతున్నారు. వీరి కుల దైవం పేరంటాలమ్మ నేడు పెద్దింట్లమ్మగా పిలువబడుతుంది..

కొల్లేరు లంక గ్రామాల ప్రజలు అమ్మవారిని ఆరాధ్య దైవంగా కొలుస్తారు. ఏ శుభకార్యం తలపెట్టినా, అభివృద్ధి కార్యక్రమాలు చేపట్టినా ఇక్కడ నివాసం ఉంటున్న వడియరాజుల కులస్తులు ఈ అమ్మవారిని దర్శించుకున్న తర్వాతే మొదలుపెడతారు. ప్రతి యేడాది ఫిబ్రవరి నెలలో ఫాల్గుణ శుద్ధ ద్వాదశి రోజున అమ్మవారి జాతర (ఉత్సవాల)ను నెలరోజులపాటు నిర్వహిస్తారు. ప్రతి ఆదివారం అమ్మవారిని దర్శించుకునే భక్తుల సంఖ్య వేలల్లో ఉంటుంది. అమ్మవారిని దర్శించుకునేందుకు వచ్చే భక్తులకు కొల్లేరులో పడవ ప్రయాణం, కర్రల వంతెన (పెద్దింట్లమ్మ వారధి) పై ప్రయాణం ఉంటుంది. 135 చదరపు కిలోమీటర్లు విస్తీర్ణం గల కొల్లేరు సరస్సులో 145 గ్రామాలు ఉన్నాయి. వీటిలో 105 గ్రామాలు పశ్చిమగోదావరి జిల్లాలోని 7 మండలాల్లో ఉండగా, మిగిలిన 40 గ్రామాలు కృష్ణాజిల్లాలోని కైకలూరు, మండవల్లి మండలాల్లో ఉన్నాయి.. ఈ గ్రామాలలో ఎక్కువగా వడియరాజులు అధిక సంఖ్యలో ఉండటం విశేషం. వీరికి ఏదైనా సమస్యలు వస్తే వీరికి వీరే పెద్దలతో మాట్లాడుకొని తీర్పు చెప్పించుకొని సమస్యని తీర్చుకుంటారు.

కొల్లేటి సరస్సు:

 కృష్ణా, పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాలలో వ్యాపించి ఉన్న సహజ సిద్ధమైన మంచి నీటి సరస్సు - కొల్లేరు. లక్షకుపైగా ఎకరాల్లో వ్యాపించి ఉన్న ఈ సరస్సు, ప్రకృతి అందాలకు, అరుదైన వలస పక్షులకు ఆలవాలం. సరస్సు మధ్యలో ఎన్నో లంకలున్నాయి. ఎన్నో రకాల చేపలకు కొల్లేరు నిలయం. ఇక్కడకు వలసవచ్చే పక్షులలో ముఖ్యమైనవి - పరజ, పురాజము, నులుగు పిట్ట. సైబీరియా నుండి సైతం ఇక్కడకు పక్షులు వలసవస్తూ ఉంటాయి. గోదావరి, కృష్ణా నదుల డెల్టా ప్రాంతంలో సహజసిద్ధమైన లోతట్టు ప్రాంతంలో ఈ సరస్సు ఏర్పడింది. ఈ సరస్సుకు బుడమేరు, తమ్మిలేరు, రామిలేరు, గుండేరు నుండే కాక డెల్టా ప్రాంతం నుండి వచ్చే అనేక కాలుకలు నీటిని చేరుస్తున్నాయి. కోల్లేరు నుండి నీరు ఉప్పుటేరు అనే 62 కిలోమీటర్ల పొడవున్న ఒకే ఒక వాగు ద్వారా బయటికి వెలుతుంది. సరస్సుకు ఆగ్నేయాన ఉన్న ఈ వాగు ద్వారా నీరు బంగాళాఖాతం చేరుతుంది. కొల్లేటి సరస్సు 250 నుండి 340 చదరపు కిలోమీటర్ల మేర విస్తరించి ఉంది. సరాసరి లోతు 0.5 నుండి 2 మీటర్ల దాకా ఉంది. జై మాత 🚩🙏🙏🙏


https://alchetron.com/Kolletikota

https://www.templetimings.com/kolletikota-peddintlamma-temple-at-kolleru/
https://holyshrines.in/peddintlamma-temple-kolletikota/
https://mysouthindia.com/sri-peddintlamma-temple-andhra-pradesh.html
https://www.facebook.com/share/p/1742MFSvKf/

ఓడ్ర దేశం (ఒరిస్సా) పరిపాలించిన ఓడ్ర రాజులు ఒడ్డె రాజులు లేదా వడ్డె రాజులు లేదా వడ్డి రాజులు లేదా వడియ రాజులు.

ఓడ్ర దేశం (ఒరిస్సా) పరిపాలించిన ఓడ్ర రాజులు ఒడ్డె రాజులు లేదా వడ్డె రాజులు లేదా వడ్డి రాజులు లేదా వడియ రాజులు.

ఓడ్ర దేశం పరిపాలించిన గొప్ప రాజులలో ఒకరు "ఖారవేలుడు రాజు".
ఖారవేళ రాజు అతను ఒడ్డవిశయం మరియు హధిగంప అను గ్రంథాలలో తను ఓడ్ర దేశం పరిపాలించిన 'ఒడ్డె రాజు' (ఓడ్ర రాజు) అని గ్రంథాల్లో చెప్పబడి ఉంది.

చేది వంశస్థులలో ప్రముఖుడు ఖారవేలుడు. హాతిగుంఫా శాసనం వల్ల ఇతడు చరిత్రలో ప్రసిద్ధిచెందినాడు. 24 సం.ల వయస్సులోనే ఇతడు కళింగ రాజ్యాధినేత అయ్యాడు.

""వడియ రాజులు""
శాతవాహనుల కాలంనాటి భాషా చారిత్రక
విషయాలు, ఈ రాజులకు ఉత్తరాన మగధ రాజులతోను, తూర్పున
ఓడ్ర రాజుల (ఖరావేలుడు) తోను గల సంబంధాలు.
ప్రాచీన కాలంలో కణ్వ బృహస్పతి హేమచంద్ర పుష్పదంత
రావణ కవిభల్లట సోమచంద్రాగస్త్యాదులు తెలుగు వ్యాకరణాలు రచించినట్లు ప్రతీతి.
వీటిలో కొన్ని సంస్కృతంలోను, కొన్ని తెలుగు పద్యాలలో
ఉన్నాయని, కొన్నిటికి పేర్లు తప్ప వాటిని గూర్చి వివరాలు
తెలియవని వినికిడి. ఈ వ్యాకరణాల మీద ఒక సమగ్ర పరిశోధనను చేపట్టాలి.

కళింగులు నేటి ఉత్తరాంధ్ర, ఒరిస్సా
ప్రాంతాలను పాలించిన రాజులు. కొన్ని చోట్ల ఆంధ్ర, కళింగ శబ్దాలు ఒకదానికొకటి కూడా
వాడబడ్డాయి. మౌర్య చక్రవర్తి అయిన అశోకుని కళింగ యుద్ధం క్రీ.పూ.255లో జరిగింది. అది భారతదేశ చరిత్రలో ఒక ప్రధాన ఘట్టము. తరువాత అశోకుడు యుద్ధ
మార్గాన్ని విడచి ధర్మాన్ని, శాంతిని ప్రధాన పాలనా విధానాలుగా చేకొన్నాడు.
అశోకుని సామ్రాజ్యం క్షీణించిన తరువాత క్రీ.శ. 183లో ఖారవేలుడు కళింగ
రాజయ్యాడు. మౌర్య సామ్రాజ్యంపై
తిరుగుబాటు చేసిన మొదటి స్వతంత్ర కళింగ రాజు ఇతడు. పాటలీపుత్రాన్ని పాలిస్తున్న
పుష్యమిత్రుని ఓడించి మౌర్య
రాజులు అంతకుముందు తీసుకువెళ్ళిన జైన విగ్రహాలను తిరిగి కళింగ రాజ్యానికి తీసుకొచ్చాడు. ఖారవేలుడు జైన మతస్థుడు.
వతషభ లాంఛనుడు. ఇతని రాజధాని
ప్రస్తుతం శ్రీకాకుళం జిల్లా పర్లాకిమిడి వద్దనున్న ముఖలింగం . ఖారవేలునికి సమకాలీనుడు ఆంధ్రదేశంలో
శాతవాహన రాజు శాతకర్ణి. వారికి మధ్య పెద్ద యుద్ధం జరిగింది. ఆ యుద్ధంలో
పిథుండ నగరాన్ని ఖారవేలుడు నాశనం చేశాడని హథీగుంఫ శాసనం (క్రీ.పూ. 183) ద్వారా తెలుస్తుంది. అయితే ఆ యుద్ధంలో ఖారవేలుడు విజయం సాధించాడని చెప్పలేము - "శాతకర్ణిని
లక్ష్యం చేయక ఖారవేలుని
సైన్యాలు కణ్ణబెణ్ణానది (కృష్ణానది)
వరకు పురోగమించి ముషికనగరాన్ని
హడలుకొట్టినాయట." ఏమయినా
తరచూ కళింగుల మధ్య, శాతవాహనుల
మధ్య జరిగిన యుద్ధాలవల్ల
తీరాంధ్రప్రాంతం కొంత కళింగుల
వశమయ్యింది. ఆంధ్రులకు చాలా
నష్టం జరిగింది. పిథుండ నగగరం బహుశా
"ప్రతిపాలపురం" లేదా భట్టిప్రోలు అయ్యి ఉండవచ్చును. ఖారవేలుడు సర్వ రాష్ట్రిక, భోజక ప్రభువులను ఓడించాడు. అంగ వంగ
దేశాలనుండి రత్నాలు తెచ్చాడు.
ఖారవేలుడు యుద్ధవీరుడే కాక ఎంతో
సమర్ధత గల రాజు. పౌర జానపదులకు అనేక సౌకర్యాలు కలిగించాడు.
అంతకు పూర్వం మగధ రాజులు వేయించిన కాలువలు పూడిపోగా ఖారవేలుడు వాటిని తిరిగి
మరమ్మతు చేయించాడు. రాజధానికి
నీటివసతి కల్పించాడు. జైనానికి ఇతోధికంగా ప్రోత్సాహం కలిగించాడు. 164 జైనమత గ్రంధాలను పునరుద్ధరించాడు. తుఫానులవలన
పడిపోయిన గోపుర ప్రాకారాలను బాగుచేయించాడు. 35 లక్షల
ప్రజలు అతని రాజ్యంలో ఉండేవారు.

ఒరిస్సా(ఓఢ్ర దేశం, కళింగ దేశం, త్రికళింగ,ఉత్కలింగ) క్షత్రియులు -vadderajulu

 ఒడియ  = ఒరిస్సా(ఓఢ్ర దేశం, కళింగ దేశం, త్రికళింగ,ఉత్కలింగ)

రాజులు = క్షత్రియులు 

ఒరిస్సాలోని (ఓఢ్ర, కళింగ, త్రికళింగ, ఉత్కలింగ) పూర్వపు రాజులు ఓడ్ర, ఒడ్డె, వడ్డి, ఉతకళ అనే పేర్లతో పిలువబడేవారు. వీరు నిజమైన సూర్యవంశానికి చెందినవారని, అసలైన క్షత్రియులు అని పేర్కొనబడింది. [1, 2, 3]

• ఓడ్ర/ఒడ్డె రాజులు: ఓడ్ర దేశాన్ని (ప్రస్తుత ఒరిస్సా) పాలించిన ఓడ్ర రాజులను ఓడ్ర రాజులు, ఒడ్డె రాజులు, వడ్డె రాజులు, వడ్డి రాజులు లేదా వడియ రాజులు అని పిలుస్తారు. [1, 2]
• కళింగ రాజ్యంతో సంబంధం: కళింగ రాజ్యం ప్రస్తుత ఒరిస్సా రాష్ట్రంలో ఉంది. కళింగ రాజ్యానికి చెందిన యువరాణి భానుమతిని కురు యువరాజు దుర్యోధనుడు వివాహం చేసుకున్నాడు, మరియు మహాభారత యుద్ధంలో కళింగులు దుర్యోధనుడి పక్షాన పోరాడారు. [4, 5]
• వంశం: ఒడిశాలోని క్షత్రియులు అసలైన సూర్యవంశానికి చెందినవారని నమ్ముతారు. [2]

చారిత్రక ఆధారాలు:

• హాతిగుంఫా శాసనం: క్రీస్తుపూర్వం 1వ శతాబ్దంలో కళింగ చేడి అధినేత మహామేఘవన కాలం నుండి కహ్రవేల పాలకుడైన కళింగ రాజ్య అభివృద్ధికి హాతిగుంఫా శాసనం ఒక ముఖ్యమైన చారిత్రక ఆధారం. భువనేశ్వర్ సమీపంలోని ఉదయగిరిలో కహ్రవేల శాసనం ఉంది. [6]
• పురాణ ప్రస్తావన: కళింగ అనేది మహాభారతంలో వివరించబడిన ఒక తెగ. [5]

ఒరిస్సా నుండి వచ్చిన సూర్యవంశం క్షత్రియులు.

కంచితామ్రశాసనాలల్లో తెలియపరచడమైనది

సూర్యవంశం క్షత్రియులు,మధ్యయుగంలో చోళరాజులు,చోళ చాలిక్యులు,వాల్కేతవులు,సిద్ధినిరాజులు,గజపతులు,ఒడియరాజులు, ఒడ్డె,ఒడ్డి,వడ్డె,వడ్డి,వడియరాజులు,కళింగరాజులు,మత్యవంశపురాజులు,శైలొద్దువులు,గాంగేయులు,శాలంకాయణులు,కాకతీయులు,వేంగిరాజులు.

వీరంతా సూర్యవంశం క్షత్రియులు చంద్రవంశం క్షత్రియులు. మన వడియరాజుల మూల పురుషుడు సగరుడు, భగీరధుడు

Vadde Raju** or **Vaddi** or **Vadiya Rajulu** or **Vaddera** or **Vadde** or **Odde

 **Vadde Raju** or **Vaddi** or **Vadiya Rajulu** or **Vaddera** or **Vadde** or **Odde** 

( also transliterated as Odiya Rajulu) is an Indian caste originated during the Eastern Ganga dynasty that later became Gajapathi Kingdom. Until 16 century north andra was ruled by Vadiyarajulu who belongs to Odiya kingdom(now Orissa) Their ancestors are Sagar king, Bhaghiratha king, Raghu king, Kharavela king, Ganapathi Deva , purushotam dev, Narasihma Deva (build Sun Temple in konark), Anantavarman built Puri Jagannath Temple and rebuilt by Anand dev those are odiya rulers. In India first in the history odiya/vadde kings used Elephants in the wars hence they were used to be called Gajapathi Kingss. Pusapati kings(Vijayanagaram kings) defeated Vadiya kings in Nandapur war in 16th century hence those got Gajapathi award from vadiya kings from onwards. Indian Government caste systems, vadde kings are in the list Of OC in the early years of independent ( plz see category wise caste system in AP website) Sl.no 673, caste code 1467, caste name Vadde Rajulu, later years due to financial backward to be joined in the BC category. Due to Curse, some Vadde king families to become stone cutters after loosing kingdoms gradually and also vadde kings not only kings they are Civil engineers too. That is Vadiyarajulu history, In the Rayachoti (kadapa district) as on today Sri Veera badreswara swamy Festival will perform & distributing Prasadham to devotees after touching the Prasadham of Gods by vadde kings only bcoz vadde kings saved the temple from Islamic invaders.

Vadde Raju (Vadiya Rajulu) – History, Origin, and Legacy of Gajapati Kings

Discover the rich history of Vadde Raju (Vaddera / Vadiya Rajulu / Odde) – descendants of the Eastern Ganga Dynasty and Gajapati kings who built the Konark Sun Temple and Jagannath Puri. Learn about their origin, contributions, traditions, and present status.

Introduction

The Vadde Raju caste, also known as Vadiya Rajulu, Vaddera, Vadde, or Odde, is an ancient warrior and engineering community with roots tracing back to the Eastern Ganga Dynasty and the Gajapati Kingdom of Odisha. They were among the first rulers in Indian history to use elephants in warfare, earning the title Gajapati Kings. Today, they are widely recognized for their historical, cultural, and architectural contributions.

Origin and Ancestry

The Vadde Raju community claims descent from legendary rulers and dynasties, including:

• King Sagara

• King Bhagiratha (who brought the Ganga to Earth)

• Raghu Dynasty

• Kharavela, the famous Kalinga emperor

• Ganapati Deva (Kakatiya ruler)

• Purushottama Deva

• Narasimha Deva I, who built the Konark Sun Temple

• Anantavarman Chodaganga, who constructed the Jagannath Puri Temple

The dynasty played a significant role in shaping the culture of Odisha and North Andhra Pradesh.

The Gajapati Kings and Their Legacy

• The Gajapati rulers were the first in India to use elephants in wars, which earned them the name Gajapati (meaning “Lord of Elephants”).

• The Vadde kings were not only warriors but also civil engineers who designed and constructed grand temples, forts, and monuments.

• They built architectural marvels such as:

  • Jagannath Puri Temple

  • Konark Sun Temple

Rule in North Andhra

Until the 16th century, North Andhra (Srikakulam, Vizianagaram regions) was ruled by the Vadiya Rajulu (descendants of Gajapati kings).
However, they lost political control after being defeated by the Pusapati Kings of Vizianagaram in the Battle of Nandapur. From then on, the Gajapati title passed to the Pusapati rulers.

Caste Status and Social Transition

• In the early years of Independent India, the Vadde Rajulu caste was classified under OC (Forward Castes) in Andhra Pradesh.

  • AP Govt Records: Sl.No. 673, caste code 1467, caste name Vadde Rajulu.

• Later, due to economic decline and loss of royal patronage, they were moved into the Backward Classes (BC) category.

• After losing their kingdoms, many families were forced into occupations like stone cutting, which is seen as a curse in community folklore.

Religious and Cultural Traditions

One of the unique traditions preserved by the community is in Rayachoti (Kadapa District) at the Sri Veerabhadreswara Swamy Temple:

• During the temple festival, prasadam is first touched by the descendants of Vadde Kings before being distributed to devotees.

• This honors their role in protecting the temple from Islamic invaders centuries ago.

---

Alternate Names of the Community

The community is known by different names across regions:

• Vadde Raju

• Vadiya Rajulu

• Vaddera

• Vaddi

• Odde (Odiya Rajulu)

Why are they called Civil Engineers?

• The Vadde kings were not just warriors; they were master builders of temples, forts, tanks, and stone structures.

• Their engineering expertise is visible in Jagannath Temple and Konark Sun Temple, two of India’s greatest architectural wonders.

Present-Day Status

Today, the community is spread across Andhra Pradesh, Telangana, and Odisha, primarily engaged in construction-related work due to their historical link with stone masonry.
However, modern members of the community are now entering education, politics, and business sectors.